Dùng tội phạm kinh tế để dạy sinh viên đạo đức kinh doanh

Jeffrey Greenstein không thể tưởng tượng được mình lại trở lại giảng dạy tại Trường kinh doanh Foster thuộc ĐH Washington trong tình cảnh này. Nhưng lên lớp cho sinh viên tại Settle về pháp lý và đạo đức kinh doanh là một điều khoản trong bản án cho tội âm mưu trốn thuế của Greenstein. Là cựu CEO của quỹ đầu cơ Quellos Group với những khách hàng như Bill và Hillary Clinton cùng ông chủ hãng New York Jets Robert Wood Johnson, Greenstein từng có chân trong ủy ban đầu tư của trường Foster trước khi ông bị các công tố viên liên bang kết tội.





Ông hiện đang thụ án 4 năm 2 tháng tù giam.

Bill Resler, đồng Giám đốc chương trình Thạc sỹ kế toán chuyên nghiệp tại Foster, rất vui khi có cơ hội mời Greenstein về nói chuyện với 46 sinh viên của mình. “Nếu chúng tôi không thuyết giáo về đạo đức, ai ai cũng có thể bị cám dỗ,” ông nói. “Tôi cố gắng giảng dạy về thực tế càng nhiều càng tốt vì tôi nghĩ như thế dễ nhớ hơn là nghe giảng viên nói dông nói dài. Mời Greenstein hay những người cùng chung cảnh ngộ khác tới chính là cách giúp sinh viên tiếp cận thật gần với thực tế cuộc sống. “Rất nhiều phân tích hiện nay trong ngành tài chính xuất phát từ lòng tham, vì thế chúng tôi phải thật cẩn thận trong việc khuyến khích làm những gì “hợp lý”. Chẳng ai không thích tiền nhưng lúc nào cũng phải nghĩ tới đạo đức.” Khi Greenstein theo học trường kinh doanh, không có chuyện bắt buộc giảng dạy về đạo đức như thế, Phó Trưởng khoa Dan Turner nói. “Chúng tôi giúp sinh viên nhận ra trách nhiệm đạo đức của họ và cung cấp cho họ công cụ để thực hiện trách nhiệm ấy, từ đó mà giảm thiểu khả năng đưa ra các quyết định sai lầm,” ông nói. “Nhưng chừng nào chúng ta còn làm việc với những người thông minh, giàu trí tưởng tượng và rút cục thì không mấy hoàn hảo, không thể triệt tiêu những rủi ro như thế.”

Foster không phải nơi duy nhất mời các tội phạm cổ cồn trắng về nói chuyện.

Trường kinh doanh Tuck thuộc Dartmouth College thường xuyên mời những người bị đã và đang thụ án tội gian lận đến giải thích về hành vi và động cơ của mình cho sinh viên nghe. “Chúng tôi đã liên hệ với một cựu công tố viên liên bang từng đưa vài người như thế vào tù,” Rick Shreve, Phó Giáo sư về đạo đức kinh doanh tại Tuck, giải thích. “Một số người trong số họ muốn làm những gì có thể để khuyên ngăn những người khác đừng mắc sai lầm như họ và họ sẵn sàng kể câu chuyện của mình cho các sinh viên nghe. Tội phạm và công tố viên đều kể về vụ việc dựa trên quan điểm của mình. Kinh nghiệm từ những cuộc trò chuyện ấy rất quý giá, đặc biệt là khi sinh viên có thể nhận ra tên tội phạm ngồi kia cũng cùng độ tuổi và xuất thân giống mình.”

Theo PGS Shreve, các viên chức thực thi pháp luật nói nhìn chung có 3 yếu tố hiện diện trong đa số các vụ tội phạm cổ cồn trắng: nhu cầu, cơ hội và cơ sở hợp lý, tức lý do mà người phạm tội nói với chính mình rằng phạm tội thì cũng chẳng có vấn đề gì đâu. “Thường thì nhìn cái cách khách mời miễn cưỡng kể về cái “cơ sở hợp lý” này khá thú vị,” GS Shreve bình luận. “Chúng tôi không dành nhiều thời gian thuyết phục sinh viên không gian lận. Họ cũng sốc như tôi và anh khi đọc trên báo về một vụ gian lận trong doanh nghiệp và họ sẽ cảm thấy bị xúc phạm nếu tôi lên lớp thuyết giáo họ đừng có đi làm trò gian lận. “Tuy vậy, trong sự nghiệp của mình họ sẽ gặp phải những tình thế vô cùng khó xử, khi mà ranh giới giữa cái đúng và cái sai không rõ ràng”. “Cho sinh viên tiếp xúc với tội phạm cổ cồn trắng củng cố thêm quan niệm sai lầm rằng người trong giới kinh doanh đều là kẻ lừa đảo cả.

Tôi thích một phương pháp tích cực hơn là dành nhiều thời gian để sinh viên tiếp xúc với các lãnh đạo doanh nghiệp có khả năng truyền cảm hứng và luôn đặt tiêu chuẩn đạo đức rất cao khi điều hành kinh doanh”. “Tuy vậy, chuyến viếng thăm của một phạm nhân cổ cồn trắng luôn là sự kiện được nhiều người quan tâm và đó là một cách khiến chủ đề này luôn được bàn đến trong nhà trường,” GS Shreve nói thêm. Theo một nghiên cứu mới đây của Hiệp hội kiểm soát viên chống gian lận, doanh nghiệp toàn cầu mỗi năm mất 5% doanh thu vì hành vi này. Hành vi gian lận của chủ sở hữu hay các thành viên ban giám đốc gây thiệt hại nặng hơn 3 lần so với hành vi của cấp quản lý và nặng hơn 9 lần so với hành vi ở cấp nhân viên. Gian lận ở cấp ban giám đốc cũng mất nhiều thời gian phát hiện hơn.

Tại Trường kinh doanh Edhec tại Lille, Pháp, các học viên MBA được nghe lời khuyên để phát hiện ra các hành vi gian lận như thế trong hội thảo hàng năm do Leon Leon Jankowski, Phó Chủ tịch về kiểm soát nội bộ và các vấn đề pháp lý toàn cầu của hãng vận chuyển DHL Logistics, tổ chức. Ông Jankowski tin rằng không bao giờ xóa bỏ được nguy cơ gian lận trong doanh nghiệp mà chỉ có thể kiểm soát nó và ông giúp sinh viên nhận ra các dấu hiệu cảnh báo. “Học viên MBA phải nhận thức được rằng họ sẽ được chuẩn bị tốt hơn để đưa ra các biện pháp chống gian lận và chiến đấu chống lại loại tội phạm này. “Nhiều nhà quản lý tin rằng gian lận không thể tồn tại trong tổ chức của mình vì đã có những quy trình kiểm soát tinh vi,” ông nói. “Nhưng họ cần phải hiểu rằng tổ chức cùng quy trình của nó càng phức tạp, kẻ gian lận càng thoải mái hành động.” Cuộc hội thảo phòng chống gian lận cũng bao gồm nhiều bí quyết và công cụ để phát hiện gian lận, điều tra các vụ mâu thuẫn lợi ích và các bước để đưa ra một chương trình chống ăn hối lộ.

Ông Jankowski nói cuộc hội thảo tháng sau sẽ có một bài kiểm tra nhỏ thử chỉ số “IQ gian lận” của các học viên. Edhec cũng là nơi Viện quản lý rủi ro phạm tội trực thuộc. Ngoài gian lận, Viện này còn quan tâm tới các khó khăn khác mà một công ty đa quốc gia có thể đối mặt, từ tống tiền, chính quyền mục ruỗng tới vi phạm bản quyền. “Nhiều trường kinh doanh có dạy về đạo đức, nhưng ít trường dạy các biện pháp chống gian lận,” Betrand Monnet, Giám đốc khoa học của Viện nói. “Điều đó rất cần thiết cho các học viên MBA vì gần như chắc chắn họ sẽ làm việc trong các tổ chức lớn có tồn tại hành vi gian lận”.
“Với các học viên ngoại quốc thì điều đó càng quan trọng hơn vì nhiều người trong số họ còn chưa hiểu hết gian lận là gì, ngay cả khi họ từng chứng kiến những hành vi đó.”

Theo:FT

Tên bạn
Email
Nội dung
 

liên hệ quảng cáo